PETZL üç farklı boyutta Tool Bag üretmekte. Bunlar xs, s ve l şeklinde ilerlemekte. Her boyutu farklı amaçlar için kullandım ve kullanmaya devam ediyorum.Bu ürünlerin Petzl ASTRO kemer ile performansından bahsedeceğim.

Öncelikle en sevdiğim ve en kullanışlı bulduğum “XS” ile başlamak istiyorum.

Petzl Tool Bag XS

Petzl tool bag xs belki de yüzey alanı daha küçük olduğu için, diğer modellere kıyasla daha sağlam bir çanta.

Bu çantayı genellikle sıkça kullandığım (telefon, bage vb..) malzemeler için taşıyorum.

Diğer modellerden farklı olarak arka kısmında bir klips bulunmakta. Bu klips sayesinde kemerlerde Petzl Caritool karabinalar için yapılan bölmeye direk çantayı takabiliyorsunuz. Diğer farkı her tool bag‘in altında bulunan siyah koruma kısmı xs için daha kalın.

İçerisine cep telefonu, işyeri bage’i, IQOS ve HEETS oldukça rahat sığmakta. Hatta fazladan bir paket HEETS için yer bile kalmakta.

Kötü özelliklerine gelirsek diğer tool bag’lerde olduğu gibi ip kısmı çok uzun ve sağa sola takılabiliyor. Daha rahat kullanım için daha pratik bir ip sistemi ya da en azından ipi muhafaza etmek için bir sitem olabilirdi.

Onun dışında devamlı kullandığım ve hiç kemerimden ayırmadığım bir tool bag oldu.

Petzl Tool Bag S

Small boy tool bag ise genelde iş işin kullandığım malzemeleri koyduğum bir çanta oldu. Özellikle iş eldiveni, vida, klips, etiket gibi estetik olarak zarar verme kaygısı duymadığım her şeyi bunun içerisinde taşıyabiliyorum. Diğer çanta modellerinden farklı olarak içerisinde iki küçük bölme bulunmakta. Bu bölme vida-somun, label-klips gibi ürünleri ayırmanız için oldukça pratik.

Kötü olarak söyleyebileceğim en çabuk deforme olan tool bag bu oldu. Sebebi iş malzemesi taşımam olabilir. Fakat büzgü için kullanılan ipin içinden geçtiği metal halka bu tool bag de bir iki gün kullanımdan sonra yuvasından çıktı. Bunun iş malzemesi kullanmam ile çok alakası olduğunu düşünmüyorum.

Sonuç olarak iş malzemesi kullanırken oldukça pratiklik sağlamakta. Tool Bag Xs‘de olduğu gibi bu modelde de ip takılma sorununu sıklıkla yaşadım.

Petzl Tool Bag L

Tool bag L daha çok fotoğraf ve video ekipmanlarımı taşımamı kolaylaştıran bir çanta oldu. Öncesinde sırtımda Petzl Personnel Bag ile taşıdığım görüntü alma ekipmanları oldukça zaman kaybı yaratmaktaydı. İp üzerinde sırtımdaki çantayı yanıma asıp daha sonra içerisinden kamera çıkarmak pratik değil. Çoğu yerde üşendiğim için güzel görüntüleri kaçırmama sebep oldu. Petzl Tool Bag L tek el ile açarak, kemerdeki çanta konumunu değiştirmeden fotoğraf çekmemi sağladı. Fotoğraf makinesini hızlıca çıkararak, pratik görüntüler alabiliyorum. Tabiki ürün yeteri kadar korunaklı olmadığı için tabanını izolasyon malzemesi ile destekledim. Ayrıca içerisine mikrofon koyduğumda lensin sallanmasını da engellemiş oldum. Küçük tripod ise çekiç için yapılan yan bölmeye tam oturmakta. Bu sayede tüm ekipmanlar bu çantada oldukça rahat taşınmakta.

Diğer tool baglerden farklı olarak ön tarafında 2 adet boydan fermuar sistemi yerleştirilmiş. Bu fermuarlar sayesinde çanta boyutunda biraz daha geniş bir şey koyarsanız sokup çıkarma işlemi daha rahat oluyor. Yine diğerlerinden farklı olarak büzgü sistemi biraz daha asimetrik. Bu sayede içine bir şeyler koyarken takılma ihtimali daha az. Onun dışında iki tarafta çekiç vb. ürünleri yerleştirmek için bölmelerimiz de bulunmakta.

Kötü özelliklerinden bahsetmek gerekirse bu tool bag’de xs modelinde olduğu gibi bir klips sistemi yok. Tek bağlantı yapabileceğiniz yer ağız kısmında bulunan askı kısmı. Bu askı kısmına bir de karabina eklediğinizde ve kemerinizdeki malzeme asma halkasına taktığınızda. Ürünün boyutu da uzun olduğu için kemerle yürürken hep bacağınıza çarpmakta. Bunu engellemek için yürürken bir elinizle devamlı çantayı tutmak zorunda kalmaktasınız. Neyseki ip üzerinde böyle bir sorununuz olmuyor.

Genel olarak

Üçünü birden taşıdığınızda, kemer boş iken çok yer kaplıyormuş gibi görünse de aslında giydiğinizde sırıtmıyor. Astro kemer için kullandığım bölgeler xs ve s için caritool takma kısımları. Bunun sebebi kemer üzerinde biraz daha yukarda durduğundan elimle daha kolay erişebilmem. Dahası yürürken sallanmasını biraz daha azaltmış olmam.

Türkiyede merdiven altı üretilen bir çok tool bag var. Fakat hiç biri Petzl tool bagler kadar uzun süre dayanmadı. Ek olarak hiç biri kamera, telefon gibi ürünleri taşıyacak güveni vermedi. Hepsinin parçalandığına ve koptuğuna şahit oldum. Yağmur altında ise Petzl Tool Bag’ler büzgü kısmı tam kapanmamasına rağmen neredeyse hiç su geçirmedi.

Kötü olarak söyleyebileceğim, Petzl sarısı rengi oldukça güzel fakat çok çabuk kirlenmekte. Petzl personal bag‘lerde olduğu gibi bir kumaş olsaydı sanki daha kolay temizlenirdi. Veya daha geç kirlenmeye başlardı. Ayrıca hepsine bahsettiğimiz gibi büzgü kısmı tek elle açılmaya çok uygun pratik bir sistem. Ama ip kısmı çok uzun olduğu için devamlı bir yerlere takılmakta. Ya da siz o ipi toplamak için fazladan süre harcamaktasınız. Bunun için daha pratik bir sistem geliştirilebilir. Edelrid Tool Bag‘lerin klipsli cırt kısmı bu konuda daha başarılı. Tabiki büzgü kısmı, bir avantaj olarak kapatmayı unuttuğunuzda içerisindeki malzemelerin düşmesini büyük ölçüde engelliyor. Fakat klipsli sistemde açık kapalı kontrolünü yapmak o kadar da zor olmasa gerek.

Bu tarz içeriklerin devamı için paylaşmayı unutmayın.

Petzl Tool Bag XS, S ve L Derinlemesine İnceleme yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Elif Seda Kimdir?

1982 yılı , Eminönü doğumluyum. Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliğinden mezun olduktan sonra Jeotermal Enerji Sektöründe, “Arama Jeoloğu” olarak 5 yıl çalıştım. 2013 yılından beri Rüzgar Enerjisi Sektöründe teknisyenlik, iş güvenliği uzmanlığı, eğitmenlik, kalite mühendisi ve yöneticilik gibi farklı kademelerde görev aldım. Halen bir firmada Genel Koordinatör olarak çalışmaktayım.

PETZL PPE Competent Person olmak tam olarak nedir? Bize açıklayabilir misin?

Petzl PPE Competent person Türkçesiyle Petzl KKD Yetkin kişisi demek. Fransız ekipman üreticisi olan Petzl’ın ürettiği Kişisel Koruyucu Donanımları tanıyan ve bunları periyodik muayenelerini yapmaya yetkin kişi, anlamına geliyor aslında. Yetkinlik bu anlamda bir yetkinlik. Bu yetkinliği kazanmak için de Petzl’ın şart koştuğu eğitimleri alıp, sınavlarından başarılı olmak gerekiyor.

PETZL inspection eğitim süreci nasıl işliyor? Nerede ve ne zaman aldın?

Petzl’ın eğitim süreci internet sitelerinden başvuru ile yapılıyor. Bu başvuru bulunduğunuz ülkedeki distribütöre iletiliyor ve onay ile size geri dönülüyor. Eğitimi Petzl Technical Institute‘lar verebiliyor. Bunların en büyüğü merkez Fransa Crolles enstitü. Eğitim toplam 3 gün sürüyor. Bunun 2 günü teorik ve pratik eğitim, 1 günü teorik ve pratik sınav. Sizin gerçekten yetkinliği kazandığınıza emin olmak istiyorlar. Bende ilk eğitimimi 2015 yılının kasım ayında Fransa Crolles tesislerinde almıştım. Daha sonra 2018’de yenileme eğitimi ve eğitmenlik eğitimini yine Fransa’da aldım. Türkiye’de yaşanan distribütör değişimi nedeniyle, umarım Petzl Teknik Enstitü statüsü ülkemizde de olur. Eğitimler için hele bu pandemi sürecinde; yurtdışına taşınmak zorunda kalmayız.

Eğitim içeriği sadece Petzl ürünleri için mi geçerli? Bu sertifikayı alan kişilerin diğer ürünleri kontrol edebilmesi durumuna PETZL tarafından nasıl yaklaşılıyor?

Verilen eğitim öncelikli olarak Petzl ürünleri için geçerli. Fakat üretilen KKD’lerin hepsi belli standartlara göre üretilme zorunluluğu olduğu için muayene yetkinliği kazanmış bir kişi diğerlerini de kontrol edebilir. Bunu kısıtlayan yazılı bir belge yoktur.

Petzl ürünlerini Petzl Muayene yetkin kişisinin kontrol etmesi garanti açısından önemlidir. Bunu da zaten ekipmanda herhangi bir sorun olduğunu düşünüyorsak distribütör aracılığıyla Petzl merkeze iletiliyor. Öncesinde distribütörde kontrolleri yaptığı için sorun olmuyor.

Bu durum; EN365:2005 Personal protective equipment against falls from a height — General requirements for instructions for use, maintenance, periodic examination, repair, marking and packaging de belirtilmiştir.

Avrupa ve Türkiye’de bu konuda illaki şu kişi yapacak diye bir kural veya yönetmelik maddesi yoktur.

Önemli olan sizin herhangi bir üreticiden onaylı bir eğitim almanız ve ne yapmanız gerektiğini sindirmenizdir. Gerisi farklı da olsa malzemelerin teknik ve kullanım bilgilerine ulaşıp orda ayrıca belirtilen özel bir durum var mı  onu kontrol etmelisiniz.

Türkiyede KKD kontrolü ile Petzl standartında KKD kontrolü ne kadar farklı? 

Aslında böyle bir ayrım yapılacak bir durum yok şu an. Az önce belirttiğim EN365:2005 standardı bizim daha önce adı Çalışma ve Sosyal Güvenli Bakanlığı olan şimdiki TC. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Avrupa Birliği Uyum Yasaları çerçevesinde kabul ettiği ve uyulmasını istediği standartlardan biride bu standart. Fakat iş güvenliği kavramı hala çok fazla oturmadığı için ve içerik bilgileri zayıf olduğu için bu konu kafa karıştırıyor.

Bu standart aslında hem üretim hemde sonrasında ki kullanım, muayene ve tamiride kapsadığı için Petzl ve diğer üreticilerde bu standarttaki gerekliliklere göre üretim ve sonrasındaki muayene, bakım ve tamir desteği yapmak zorundalar. Muayeneleri de sadece kendileri yapamayacağı için insanları eğitmek durumu doğuyor.

Üreticiler bu standarda göre, ürettikleri ekipmanların nasıl kontrol edileceğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıkça yazmakla yükümlüler. Bu durum Avrupa ya ürün üreten, ihracat yapan tüm firmalar için geçerli.

İş güvenliği uzmanlığı kariyerinde bu belgenin artıları ne oldu? (Veya artıları oldu mu?)

Her eğitim mutlaka farkındalık yaratır. İş güvenliği uzmanlığımada katkısı çalıştığım sektörler nedeniyle oldu. Son 7 yıldır farklı alanlardada olsa yüksekte çalışma yapılan işlerde çalışıyorum.

Kullanılacak KKD’yi görsel olarak kullanıcı üzerinde göz atmak bile sürekli kullananın bile farketmediği kusurları farketmenizi sağlıyor.

Yanlış kullanım KKD ye en çok zarar veren etken Türkiye’de ve çok yaygın. Muayenesini yaptığını ekipmanların kullanım kılavuzlarına mutlaka göz atmalısınız. Kişiye ekipmanı verip; al bu senin, kullan demekle iş veren sorumluluğunu yerine getirdim sanıyor. Kullanım eğitimini de vermesi gerektiğini umursamıyor veya bilmiyor.

Okuma kültürümüz çok gelişmediği içinde çoğu çalışan ne kullanım kılavuzu ister ne de merak eder. Ordan burdan gördüğü şekilde başlar kullanmaya. Kim doğru kim yanlış kullanıyor bilinmediği için bir bakmışsın bir kişinin yanlışı 5 kişinin yanlışı olumuş.

Aynı zamanda KKD eğitimleri veren birisin, bu eğitimin standarlarından ve geçerliliğinden bahsedebilir misin?

Kendi verdiğim eğitim Petzl in belirlediği içerik ve standartlarda olmak zorunda. Eğitimlerde bunu öğretiyorlar, eğitim teknikleri, kullanılacak materyal yöntem, değerlendirme sınav sistemi tamamen onların yönlendirmesiyle belirleniyor. Eğitimde kendi eğitimlerinde kullandıkları içeriği eğiticiyle paylaşıyorlar. Bende ona göre eğitimlerimi veriyorum.

İple Erişim teknisyenliği eğitimi almış birisin. İş güvenliği uzmanı olarak değerlendirirsen Türkiye’de iple erişim sektörü diğer iş kollarına kıyasla nasıl? (Daha mı güvenli? yoksa daha mı kötü?)

Daha güvenli daha güvensizi belirleyen çalışan kişi ve güvenlik bilinci aslına bakarsanız bana göre. Kaza sıklık oranlarına baktığımızda çokta parlak değiliz bu konuda. Ülkemizde bildirilmemiş kaza(lar) diye bir gerçek var. IRATA ve Sprat bu kaza kayıtlarını tutmaya gayret ediyor ama bildirilmemişleri ordan burdan duyuyoruz maalesef.

Ülkemizde iş güvenliği ve/veya iple erişim sektörünün eksikleri nelerdir? Kısaca bahsedebilir misin?

Maalesef ülkemizde yasal zorunluluğu var diye iş güvenliği uygumaları zorla verilmeye ve uygulanmaya çalışılıyor. O da ne kadar başarılı kaza istatistiklerinden belli.

İple erişim eğitimleri . IRATA ve SPRAT üzerinden verildiği için ve sınav değerlendirmeleri hali hazırda belirledikleri standartlara göre yapıldığı için güvenlik bilinci verilmeye çalışılıyor. Ama tabi kişinin kendi algısına kalıyor günün sonunda her şey.

Güvenlik bilinciniz varsa sokak temizleyen bir görevlide olsanız iple erişim teknisyenide olsanız güvenlik kurallarına uyarsınız. Bu bilinç yoksa; ben biliyorum, bişey olmaz nasılsa deyip tehlikeye daha açık halde çalışmanızı yaparsınız. Bu demek değil ki güvenli çalışmaya gayret edenin başına kaza gelmez veya güvensiz çalışan kesin kaza geçirir. Bizim güvenli çalışma kavramını çocukluktan itibaren vermemiz lazım halkımıza.

İple erişimci arkadaşların çoğu gözü kara. Bu işte çok para kazanırım diye eğitim alıyor. Sonrasında eğitimi aldım ben bu işi biliyorum artık diyorlar. Pratikte sahada karşılarına bir sürü sorun çıkıyor.

Ne iş yapacaklarını, hangi koşullarda çalışacaklarını bilmeden hemen işe gönüllü olmakta bazen hezimet getiriyor. Önce kendilerini tartmak yerine, iş sırasında fark ediyor çoğu bana göre değil bu iş diye. Nereden baksanız yüzlerce kişi her yıl 1. Seviye için eğitim alıyor, sonra kaçı bir sonraki seviyeye geçiyor. Level 1’de 2 sene çalışıp, şu an market işleten, hırdavatçılık yapan kişiler tanıyorum.

Bir de bencillik ve saygısızlık sorunumuz var. İple erişim takım işi, güvenlik açısından kimse tek başına çalışmamalı. Seviyelerine ve deneyimlerine göre; önce kendilerine, sonra beraber çalıştıkları arkadaşlara saygı duyup paylaşımcı olmaya gayret etmeliler.

Eklemek istediğin bir şey var mı?

Her şey için teşekkür ediyorum öncelikle sana. Jumartesi.net in yavaş yavaş seviye atladığını görmek beni mutlu ediyor.

PETZL PPE Competent Person – Elif Seda Durmuş Uzunbekiroğlu yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Petzl VIZIR, Petzl PROTECTOR, Kafa Feneri, kulaklık derken yarım kiloya yaklaşan STRATO kaskıma bu yaz PETZL enselik ekleyerek boyun fıtığı olma konusunda en büyük adımlarımı atmış oldum. Şaka bir tarafa, kask aksesuarları kullanmak oldukça keyifli. Fakat kaskın ağırlığı arttıkça gün sonunda çıkardığınızda ağırlığını derinden hissetmeye başlıyorsunuz. Neyseki yaz geldiğinden beri kafa feneri o kadar sık kullanmadığımdan, çantasıyla beraber kemerimde veya çantamda taşıyabiliyorum. Enseliğin ağırlığını ekarte ettiğimi düşünüyorum.

Ürün elime ulaşmadan önce korktuğum bir şey vardı. Petzl enseliğin biraz kalın görünmesi ve naylon malzemeden olması. Vücuduma temas ettiğinde terletmesi veya sentetik tişört hissiyatıyla rahatsız etmesi oldukça kötü bir senaryoydu. Enselik çok şiddetli bir rüzgarı arkanıza almadığınız sürece ensenize temas etmiyor. Çok şiddetli bir rüzgar olduğunda ise zaten terletmiyor. Hatta rüzgardan enseyi koruması bir artı bile sayılabilir.

Ürün elime ulaştığında diğer korkum yeterince güneşten koruyamayacak hissiyatı oldu. Bunun sebebi fotoğraflarda genelde tüm boynu koruyor görüntüsü verilmiş. Fakat kasktan ince başlayıp omuzlarda genişleyen bir yapısı var. PETZL enselik ilk bakışta enseden daha çok omuzları koruyan bir bez parçasına benziyor. Kullandıkça aslında o kadar saçma bir fikir olmadığını anladım. Öncelikle ense kısmının ince olması sizin kafanızı sağa ve sola çevirdiğinizde rahatsız olmanızı engelliyor. İkinci olarak omuzlara kadar uzun olması ASTRO kemerlerde en çok eskiyen omuz kısmının daha geç eskimesine ve rüzgarda sallansa bile enseyi korumaya devam etmesini sağlıyor. Son olarak yine uzun olması sayesinde, kafanızı hafif eğimli tuttuğunuzda geniş kısmı tamamen enseyi kapatmaya başlıyor. İlk başta bu ne saçmalık düzgün koruması için ille kafamızı eğmemiz mi gerekiyor demiş olabilirsiniz. Fakat genel olarak düşünün veya çalışan arkadaşlarınızı izleyin. İpteyken genelde kafamız hep eğimli duruyor. 

Sevmediğim yönlerine gelirsek;

Eğer geniş omuzlara sahip değilseniz ürün o kadar estetik durmuyor. Diğer ikincisi HI-VIZ renklere sahip olması sebebiyle şantiye alanında fazla dikkat çekiyor. Eğer çalışırken sırt çantası taşımayı seven biriyseniz biraz sinir bozucu olabilir. Devamlı çantanın altında kalan PETZL enseliği oradan kurtarmak için çaba sarfetmeniz gerekiyor. Son olarak, dışarıya bakan tarafı boyası sebebiyle çok fazla kir tutmuyor. Ama arka kısmı oldukça çabuk kirlenen ve iz yapan bir yapıya sahip.

Özetlemek gerekirse ürün ensenizi güneşten koruyor ve bunu UV korumalı kumaşı sayesinde oldukça başarılı gerçekleştiriyor. Yüzünüzü yarıya kadar kapatan Petzl VIZIR ve ensenizi kapatan PETZL Nape Protector ile beraber 50+ güneş kremi kullanabilirsiniz. Yaz günlerini düşük hasarlarla, bunaltıcı kar maskesi veya ikili buff’lar olmadan atlatmanın güzel bir yolu. 

Petzl Ense Koruyucu (Nape Protector) yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

2012 yılından itibaren yaptığım sportif etkinliklerde ve işlerde kafa feneri için bir bütçe ayırma durumunda kaldım. Dolayısıyla çok fazla çeşit ve çok fazla marka deneme fırsatım oldu.

Şu an bir kafa feneri seçerken nelere dikkat ettiğimden az çok bahsetmek istiyorum.

Yazıya başlamadan önce bir kaç terime kısaca hakim olmamız gerekiyor. Bunların en başında “Lüks (Lux)“, “Lümen” ve “Candelas (Kandela)” var. Bir fizikçi kadar bilmenize gerek yok kısaca bunlardan bahsedeceğim.

Öncelikle “Lüks” ile başlamak istiyorum.

Lüks (Lux):

Orta seviyenin altında kafa feneri üreten Petzl, Black Diamond, Led Lenser vb. gibi markalar genelde lümen olarak bize değer vermekteler. Üst veya orta seviye kafa feneri üreten Scurion, El Speleo, Rude vb. markalar genelde watt ve lüks olarak değer verirler. Lümen olarak yazdıklarında kelvin değerini parantez içinde verirler.

Temel olarak 1 lx(lüks) = 1 lm/m2 , yani metre kare başına düşen lümen miktarıdır. Fakat yanlış anlaşılmasın, 100 lümen bir kafa lambası 10 metrelik veya 5 metrelik bir mesafede 100 lüks aydınlatmaz. Aydınlanan bölge eğer 10 lüks ise sizin gözünüze 10 lüks gelmez. 100 lümenlik bir kafa lambasınının 100 lüks olması için bütün aydınlatmayı 1 metrekare içeresine yapıyor olması gerekir.

Açıkcası bir kafa lambasının kaç lümen olduğu değil istenilen mesafede kaç lüks aydınlattığı önemlidir. Şekilde de görebileceğiniz gibi kafa feneri pazarlamasına dikkat etmenizde fayda var. 0.5 metrede 350 lux yayan bir kafa feneri kulağa hoş gelebilir. Fakat bunu 1.5 metreye vurduğunuzda kabaca 50 lux’e denk geliyor. Tam bu durumda önemli olanın lümen değil. O kafa fenerinin hangi ortam için üretildiği. Daha iyi anlatmak için biraz Kandela’dan bahsetmem gerekecek.

Kandela (Candela) Nedir?

Kandela ışık yoğunluğunun bir ölçüsüdür. Tarihine baktığımızda bir kandela, bir mum ışığının yayılan yoğunluğuna eşittir. 1 Candela’yı ifade ederken tek renkli (yeşil) ışık, yani 5,4 x 10¹⁴ Hz frekanslı ve 550 nm dalga boylu ışık kullanılır. Bu şu demek oluyor. Bir kafa fenerinin az watt kullanarak daha iyi aydınlatma sağlaması mümkün. Bu durumda renklerin de önemi vardır. Yine aynı konuya geliyoruz bir kafa fenerinin ne kadar watt veya kaç dalga boylu ışık kullandığından önemlisi; koşu için mi? mağara için mi? yoksa iş için mi? üretildiği.

Bu durumda dalga boyu, frekans gibi temel ifadeler de anlam ifade edecek. Fakat konumuz kafa feneri olduğu için kısa kesip özet geçiyorum.

Şimdi kafa Fenerimizden çıkan ışığı ölçmek için lümen kullanıyoruz. Aydınlattığı alanı anlamak için lux kullanıyoruz. Kafa feneri ile aydınlatılan bölge arasındaki mesafe için kandela kullanacağız. Aydınlanan bölgeden gözümüze gelen ışık kandela/m2 olacak. Burası biraz karışık görünmekte basit bir görsel ile ifade edeceğim.

Şekilde gördüğünüz gibi kafa lambasının verdiği ışık lümen ile ölçülebilir. Zemine giden yoldaki ışık kandela ile ölçülebilir. Zemine yansıyan ışık lüks’dür. Zeminden gözümüze tekrar gelen ışık kandela/m2.

Şimdi bu kadar bilgi yeterli, bunları neden anlattığımı lümeni açıklarken anlatacağım.

Lümen

Bir ışık kaynağının, ışık sağlamak için çevreye yaydığı toplam (insan gözüne göre) ışık miktarını yada ışık gücüne, ışık akısı denir. Ölçmek için kullanılan Uluslararası  birimine lümen denir. Basit bir ifadeyle, Lümen (lm) ile gösterilir.

Işık “foton” adı verilen paketlerden oluşur aslında elektromanyetik radyasyondur. Işığın kelvin değeri düşünce sıcak (kırmızıya yakın) yükselince soğuk (maviye yakın) dediğimiz renkler görünür. Fotonların hareketi bize dalga boyu ve frekansı oluşturuyor. Dalga boyu düşük olursa renk daha sıcak oluyor, frekans aralığı kısa olursa renk soğuk oluyor.

Kafa fenerlerinde acil durum ışığının kırmızı olmasının sebebi bundan kaynaklı. Dalga boyu yüksek ve frekans aralığı düşük olduğu için kırmızı ışık fotonları çok daha soğuk renklere göre daha az kırılma yaşıyor. Kırmızı ışık daha uzak mesafeye daha az yayılarak gittiği için daha farkedilebilir. Yakın mesafede kullanılmamasının sebebi ise soğuk renklerin frekans aralıkları daha yüksek ve dalga boyları daha düşük olmasıdır. Fotonlar daha hızlı dağılabiliyor ve çok yayıldıkları için etrafımızı daha iyi aydınlatabiliyor. Dalga boyu düşük olan fotonlar uzaktan daha az farkedilir. Tabiki bu gözümüzle görülebildiğimiz ışıklar için geçerli.

Kafa Feneri Alırken?

Sonuç olarak kafa feneri alırken Lümenin çok olması aslında o kafa fenerinin daha iyi aydınlatacağını veya işinizi daha iyi çözeceğini anlatmaz. Lüks değeri daha iyi anlaşılabilen bir seçenektir. Bir kafa feneri aldığınızda açısına ve frekans aralığına göre, kafa lambasının ışığı yansıtma sistemine göre çok fazla ışık kaybı yaşanma ihtimali vardır.vBunun için nalbur lambalarına çok güvenmemekte fayda var. Belki 1000 lümen yazması cezbedici ama karşılığında 100 lüks aydınlatma bile alamayabilirsiniz.

İş İçin Kafa Feneri Alırken?

Bir iş için kafa lambası tercih ederken kesinlikle çalışma alanının büyük önemi var. Çalışma şartları size pilli mi yoksa şarjlı mı almanız gerektiği hakkında bilgi verir. Eğer gün boyu kullanacaksam pille çalışan bir kafa feneri olması daha mantıklıdır. Şarjlı alacaksanız da yedek bataryanız kesin olmalıdır.

İple erişim açısından düşündüğümde, kesinlikle IP65 veya üstü bir kafa feneri olmalı diyebilirim. IP’den kısaca bahsetmek gerekirse, açılımı “international protection code” yani uluslararası koruma kodu. IP’den sonra gelen ilk rakam darbeye karşı dayanımın ne kadar olduğunu bize anlatır. İkinci rakam ise suya karşı ne kadar dayanıklı olduğundan bahseder. İple erişim için kesinlikle ilk rakamın yani darbe koruma kodunun 6 olması gerekmekte. 6 toz girişinin kesin gerçekleşmeyeceği anlamına gelir. Aynı anda darbeye ve düşmelere karşı oldukça dayanıklı olacağı anlamına gelir. İkinci rakamın 8 olması en iyi şekilde suya karşı koruma sağladığını söyler. Ama iple erişim düşünüldüğünde bence 5 yani su fışkırmalarına karşı koruma yeterlidir. En azından yağmur yağdığında kafa feneriniz bozulmamış olur. IP66 bir kafa feneri alırsanız otomobilinizi yıkarken tazyikli su ile kafa lambanızı da yıkayabilirsiniz :).

ATEX

Yine iple erişim için düşündüğümüzde gerekli ATEX standartının olması oldukça iyidir. ATEX ise Patlayıcı ortamın Fransızcası olan “ATmosphere EXplosible” kelimesinin kısaltılmışıdır. Çalışacağınız ortama ve maruz kalacağınız gazlara göre ATEX standartları değişir. Bulunduğunuz ortam patlama riskine sahipse, yanınızdaki bütün pilli veya bataryalı cihazların ATEX ortamlara karşı standartının olması gerekmekte. Bu ülkemizde çok dikkat edilen bir konu olmasa da, kendi hayatınız için dikkat etmek zorundasınız.

Bunların dışında en önemlisi bir kafa lambasının 1-2 metre mesafeyi geniş aydınlatma kısmının olması çok önemli. İş için aldığınız kafa lambasının kol mesafeniz kadar olan kısmı geniş açı ile aydınlatması işimizi yapabileceğimiz yeri daha rahat algılamamızı sağlıyor. Onun dışında uzun mesafede dar açı ile aydınlatması olması da önemli bir kriter. Az ışıklı ortamda ipe girmeden önce, ipinize kafa feneriniz ile göz atmanız gerekecek ve geniş açı kısa mesafe aydınlatma ile bunu başaramayacaksınız (tabiki 10.000 lüks aydınlatan bir kafa lambanız yoksa ).

Son olarak kaska rahatça takıp çıkarılabilen bir kafa feneri alırsanız işleriniz biraz daha kolaylaşır.

Sportif Amaçlı Kafa Feneri Alırken ?

Sportif derken mağaracılık açısından anlatmam gerekecek çünkü en çok bu konuda deneyim sahibi oldum. Öncelikle mağara için zaten temel eğitimlerde anlatıldığı gibi en az 2 aydınlatmamız olması gerekecek. Bunlardan en az bir tanesinin pilli olması oldukça önemli. Yedek pil taşımak/bulmak yedek batarya taşımaktan/bulmaktan daha kolay. Bu konuda en mantıklı sistem 1 tane oldukça iyi aydınlatan üst seviye bir kafa fenerinizin olması. Yedek olarak 1 tane de oldukça dayanıklI bir fenerinizin olması. Ek olarak Petzl’ın Face2Face olarak adlandırdığı özelliğe sahip olması önemli. En azında başka bir mağaracı ile konuşurken kafa fenerinizi kapatmak zorunda kalmazsınız.

Koşu vb.. sporlar için programlanabilen ve mesafeye göre lümen lüks ayarını kendi yapan bir kafa feneri sahibi olmak iyi bir çözüm. Daha uzun süre daha iyi aydınlatma ile sporunuza devam etme fırsatınız olur.

Gördüğünüz gibi lümen aslında kafa feneri seçiminde en az dikkat edilen konu. Asıl önemli olan sizin kullanacağınız ortam için üretilmiş bir kafa feneri. Ve yapabileceğiniz en iyi şey bilindik markaların dışında satılan kafa fenerlerine güvenmemek. Çok lümen olduğu için bilinmedik bir üreticinin kafa fenerini almak kötüdür. Uzun süreçte hem işinizi zorlaştırır hemde yeni bir kafa feneri ihtiyacı doğurur.

Kafa Feneri Almadan Önce Bilmeniz Gerekenler yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

PETZL gözlük üreten bir firma olmadığı için VIZIR ı Bollé-Safety isimli gözlük üreticisi bir firmaya yaptırmış.

Bollé’dan bahsetmek gerekirse, Fransa kökenli bir iş güvenlik gözlüğü üreticisi bunun yanı sıra askeri, tıbbi, sportif, günlük ve iş güvenliği için ürünler üretmekte, avrupanın başta gelen gözlük üreticilerinden.

Petzl’ın kendi verdiği bilgiler:

• Gözleri sıçrayan tehlikelere karşı korur.
• Çizilmeye ve buğulanmaya karşı dirençli.
• Kendi gözlüğünüzü takmanıza izin verir.
• VERTEX ve STRATO kaskı ile uyumludur.
• Ağırlık 80gr.
• Malzeme polikarbonat.
• Sertifika(lar): CE EN 166, 1BT, ANSI Z87.1, EAC

Kendi deneyimime göre hoşuma giden tarafları:

1. Bollé kalitesinde geniş görüşlü bir gözlük kullanmak oldukça güzel bir his. Sağ sol ve aşağı yukarı çok geniş hiç bir şekilde görüşünüzü kısıtlamamakta.

2. Yanımda gözlük taşıma derdim olmaması en güzel özellikleri arasında. Hem devamlı çıkarıp bir yere koymak zorunda kaldığınız gözlük derdinden kurtarıyor. Hem de bu sayede fazla bir yere temas etmediği için çizilmelere karşı daha fazla korumuş oluyorsunuz.

3. Kulağınıza takmadığınız için kulak arkanızı rahatsız etmiyor. Özellikle pandemi yüzünden maske takıp zarar verdiğiniz kulak arkanıza bir de gözlük takmak oldukça rahatsız ediciydi.

4. Büyük ama 80 gr ağırlıkta olması, hafif gözlük standartına sokuyor.

5. Standartları karşılaması ürünü her şantiyede içiniz rahat bir şekilde kullanmanızı sağlıyor.

6. Özellikle güneş koruyuculu siyah modeli oldukça şık duruyor. Eğer ince uzun bir kafa yapınız yok ise koruyucusu ile beraber VIZIR oldukça şık.

7. Bunun yanı sıra gözlüğünüzü koruyucu ile kullanıyorsanız koruyucunun üzerine istediğiniz yapıştırıcıyı yapıştırabiliyorsunuz. (isim-soyisim, iş tanımı, Rick and Morty vb..).

Kendi deneyimime göre hoşuma gitmeyen tarafları:

1- EASY-CLIP sistemi ile kolay takılıp çıkarılabildiği PETZL tarafından söylenmiş. Ama güç uygulamadan çıkarılıp takılan bir ürün değil. Koruyucusu ile monte ederken acaba kırılacak mı diye düşünmeden edemedim. Keşke tanıtım videosundaki kadar kolay takılıp çıkarılabilseydi.

2- Buğu yapmaya dayanıklı dese de soğuk havalarda N95 maske ile kullanırken diğer iş gözlükleri kadar buğu yapıyor (çift camlı google tipi gözlükler hariç). 5-10 saniye yarım açık pozisyonda kullanmazsanız geçmiyor.

3- Her ne kadar VIZIR ın kendi ağırlığı 80 gr olsa da korumasız kullanmak hemen ürünü deforme edeceği için ekstra bir 75 gr koruma takmak zorundasınız. Bu yüzden kulaklık, enselik, kafa lambası derken yarım kiloyu geçen kaska birde 155 gr takmanız gerekiyor.

4- İki elinizide kullanmadan VIZIR gözlüğü açıp kapatamıyorsunuz. Ama tek elinizle açıp kapatırsanız koruma ile gözlüğün kaydığı teker kısmında bulunan plastiğe zarar verebilirsiniz. Dahası bir daha hiç açılıp kapanmayabilir, direk kırabilirsiniz.

Bu deneyimlerin hepsini STRATO model kask ile yaşadım. Belki VERTEX ile bazı sıkıntılar yoktur veya daha farklı sıkıntılar vardır.

UYARI: VIZIR Gözlük temizliğini yaparken bir optikçiden numaralı gözlük için olan temizleyicileri alıp gözlük bezi ile yapmaya özen gösterin. Ben “Özcan Optik” isimli bir firmanın kendi ürettiği temizleme sıvısını kullandım şu ana kadar bir sıkıntı yaşamadım. Fakat bulabiliyorsanız Bolle’ün kendi gözlük temizleyicisini kullanmakta fayda var.

Kullanım videosu için buraya tıklayınız.

PETZL VIZIR (Gözlük) Kullanıcı Yorumu yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Tam mağaracıları unuttu derken Petzl yakın zamanda yeni STOP ve SIMPLE indiricilerini piyasaya sürmüştü. Şimdi de SUPERAVANTI ve TORSE’nin yeni sürümünü piyasaya sürdü. Fakat FRACTIO kemer yok ama daha iyi iyisi var.

Aslında AVEN için direk FRACTIO yerine üretilmiş demek çok doğru olmayabilir. Çünkü FRACTİO ve FALCON ASCEND model kemerin ara formu gibi bir ürün.

İncelemeye geçmeden önce Türkiyede hala piyasaya girmeyen AVEN, Fransada şu an 119 Euro gibi bir fiyata sahip. EXPLO üst kuşam ise 69 Euro.

SUPERAVANTI değişiminden başlayalım:

İlk gözümüze çarpan daha dikkat çekici turuncu renk olması oldu. Bu şekilde düşük ışıkta daha rahat görebileceğimiz bir alt kuşam olmuş.

İkinci değişim ise bağlantı halkaları. Artık daha kalın ve daha geniş. Eski modelde en büyük problemin otomatik kilitli karabina kullandığımızda çabuk eskiyen bağlantı halkaları olmasını değerlendirmiş PETZL.

Üçüncü büyük değişim ise malzeme askısının iki katına çıkması olmuş. Gerçekten gerekli ve yerinde bir karar. Artık az karmaşık ve daha fazla malzeme taşıyabileceğiz. Her malzeme askısı Max:5 kg yük taşır.

Dördüncü değişen özelliğimiz ise bel bağlantı perlonunun sıkma tokasının yenilenmesi olmuş. Bu da artık daha rahat sıkıp, ayarlayabileceğimiz anlamına geliyor. Fazladan koruma eklenmesi de önemli bir gelişme.

Son olarak bacak perlonu korumalarındaki PETZL yazıları biraz küçülmüş. Daha mat bir koruma materyali seçilmiş. Ayrıca sol bacak perlonundaki SUPERAVANTI yazısı oldukça şık durmuş

Beden aralığı eskiye nazaran değişmemiş. Yine SIZE 1 ve SIZE 2 seçeceği ile satışta.

Teknik notlara baktığımızda eski notlardan farklı olarak;

• Yeni bel perlonu sıkma işlemini açıklamış.
• AVEN ve SUPERAVANTI’nin teknik notlarını birleştirmiş.

YENİ TORSE

Yeni TORSE’deki tek değişim. Bir önceki TORSE’de olduğu gibi RENK OLMUŞ.

Artık YENİ SUPERAVANTI ile birebir aynı renklere sahip.

YENİ AVEN

Öncelikle en büyük sıkıntısı ile başlayalım.

PETZL FALCON ASCEND modelinde olduğu gibi AVEN’de de bağlantı halkası çok yukarıda. Bu demek oluyor ki her jumarladığımız adımda (düzgün ayarlanmış bir footloop düşünüldüğünde) SUPERAVANTI’ye kıyasla daha az yükseleceğiz.

Ama bu kemer biraz daha mağarada ip üzerinde sadece jumarlayan kişiler için değil. Daha çok ip üzerinde vakit geçirecek (döşeme, fotoğraf, ölçüm, vb…) kişiler için tasarlanmış. Fakat buradada piyasadaki diğer ürünler devreye giriyor.

O zaman neden MTDE’nin bağlantı halkaları daha aşağıda olan rahat modellerinden almayayım? Bu sorunun cevabı size kalmış.

Benim için diğer kemerlerden ayıran ilk özelliği malzeme halkası olmuş. SUPERAVANTIDE 4 e yükselen malzeme halkası bu modelde 7 ye yükselmiş. Ve iple erişim kemerlerinde alışık olduğumuz yatay malzeme askısı modelinin bir benzeri artık mağara kemerinde var. Daha rahat malzeme asabilmek için bu oldukça önemli bir adım. Bu arada her malzeme askısı 5 kg çekere sahip. Ayrıca CARITOOL malzeme karabina asmak için yer bırakması daha fazla malzeme asabileceğiniz anlamına gelmekte.

Diğer göze çarpan özelliği bel desteği süngerleri. FALCON’da bulunan tek parça sünger oldukça fazla ve az bir şey hareketi engelleyen yapıya sahipti. Artık AVEN hareket özgürlüğünü kısıtlamayan bel desteğine sahip. Bu terletmeyeceği anlamına mı gelir? Tabiki hayır ama dediğimiz gibi bu kemer ipte devamlı jumarlayan değil iş yapan insanlar için.

Bacak halkalarının bel halkasına bağlanma şekli ise oldukça dikkat çekici. Artık daha giyilebilir durumda. Ama bu kısım ip üzerinde rahatsız eder mi? yoksa etmez mi? denemeden bilemeyiz.

YENİ EXPLO Üst kuşam:

Geç kalmış olsada artık işe yarar bir üst kuşam üreten PETZL bu üründe AV Spelshoulder Pro üst kuşama çok benzer bir tasarım kullanmış.

Hali hazırda Spelshoulder PRO kullanıcısı olarak bu kuşamda yaşadığım sıkıntıların çoğunu çözmüş gibi.

Ayarlama perlonları ön tarafta olduğu için, ne kadar düzgün bağlarsam bağlayayım, mağara içerisinde sağa sola takıldığında açılıyor ve düzeltmeye çalışmak can sıkıyordu. Petzl EXPLO ile bu sıkıntıyı arka tarafa koyarak çözmüşe benziyor. Çünkü aynı sıkıntıyı PETZL’ın VOLTIGE koşumlarında da yaşanmaktaydı.

Diğer sorun AV SPELSHOULDER PRO’nun göğüs jumarı sıkmak için kullanlan perlon tokasındaki, metal silintirin kopup düşmesiydi. PETZL tokalar konusunda uzman olduğu için böyle bir problem olacağını sanmıyorum. Petzl bu silindir kısmı daha rahat kayması için tırtıklı yapmış.

Malzeme asmak için kullanılan yatay askıların daha geride olanları AV Spelshoulder’da koltuk altınıza kadar gelmekteydi. Dolayısıyla orayı neredeyse hiç kullanmıyordum. PETZL EXPLO bu sorunu yatay ve dikey olarak 2 şer malzeme askısı koyarak çözmüş. Aynı zamanda Speleshoulder’ın karabina takmak için yaptığı ama hiç kullanmadığımız yeri de iki adete çıkararak malzeme askısı haline getirmiş. Bu da kullanışlı görünmekte.Teknik notlara baktığımızda, yine bütün malzeme askıları 5’er kg güvenli çekere sahip.

Unutmamakta fayda var bu üst kuşam, sadece göğüs jumarınızı dik tutmak ve malzeme asmak için var. PETZL VOLTİGE ile karıştırmamak lazım.

Son olarak turuncu detaylar diğer mağara kemerleri ile aynı tonda ve oldukça uyumlu görüneceğe benziyor.

Yeni Petzl SUPERAVANTI, TORSE, AVEN ve EXPLO yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Pantin in hem sağ ayak için hem de sol ayak için iki modeli var.

PANTİN BİR GÜVENLİK EKİPMANI DEĞİLDİR.

O yüzden soldaki gösterildiği gibi ayağınızda kullanınız. Sağdaki gibi bir el jumarı, bir güvenlik ekipmanı gibi kullanırsanız ÖLÜRSÜNÜZ.

Teknik özelliklerine gelecek olursak kendisi 85 g, 8 ila 11 mm lik iplerde kullanılmakta. Taşıyabileceği maksimum kuvvet 150 daN ve önerilen çalışma sıcaklığı +80 ile -40 °C arası.

Tamamen kullanan kişinin zevkine kalmış iki farklı konumda giyme yöntemi vardır. Fakat daha hızlı daha güçlü bir şekilde çıkmak isteyenlerdenseniz soldaki gibi. Yok ben rahatıma düşkünüm rahat rahat çıkayım güç benim için o kadar önemli değil diyenlerdenseniz sağdaki gibi kullanabilirsiniz.

Peki ben bunu nasıl giyerim yukarıdaki gibi ayarları nasıl yaparım diye merak ediyorsanız hemen aşağıdaki çizime bakabilirsiniz.

Artık sıra ipe girmeye ve ipten çıkmaya geldiğinde. Bunları aşağıda gösterildiği gibi büyük bir kolaylıkla yapabilirsiniz. Yukarı tarafta nasıl ipe girileceği, altında ise nasıl kolaylıkla ipten çıkarılacağı güzel bir şekilde gösterilmekte.

İstasyon geçme gibi manevralarda biraz yavaşlatsa da kullanıcıya olan yararı yanında bu görmezden gelinmekte.

Birazda mağarada ip üzerinde nasıl kullanıldığına bakalım. Burada da tamamen kullanıcının zevkine kalmış iki yöntem var. İlki, aşağıda sol tarafta gösterilen üzengi ile pantin i aynı anda kullanarak yükselmek. İkincisi ise sol tarafta gösterildiği gibi. Üzengi ve pantin i art arda sanki merdivende çıkıyormuş gibi kullanarak yükselmek.

Şimdi aklınıza neden çift üzengi ya da iki ayağında sığacağı bir üzengi yerine pantin kullanayım diye bir soru gelmiş olabilir. Aslında bu sorunun cevabı çok basit. Burada pantin in en büyük avantajı yükselirken göğüs jumarının boşunu alması. Dolayısı ile çok daha rahat çok daha konforlu yükselmeni sağlaması.

Bakımına gelecek olursak. Çoğu metal malzemede olduğu gibi metal malzemelere zarar verdiği için WD40 tipi yağ çözücüler kullanılmamakta. Bilindik bir sabun kullanarak en fazla 30 °C sıcaklıkta su kullanarak (asla tazyikli su kullanmadan) yıkanır. En fazla 30 °C olan güneş ışığı almadan, nemsiz bir yerde kurumaya bırakarak yapılmakta.

Bunun yanı sıra malzemeyi işaretlemek istiyorsak da üretici firmanın bize söylediği şekilde yapabiliriz.

Yazan: Emir Burak

PETZL Pantin yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Actik ve Actic Core kafa lambaları çıkarılabilir, yıkanabilir reflektif kafa bandı ile gece görünürlüğünüzü arttırır.

Suya dayanıklılığına bakacak olursak ikisi de IPX4 sertifikasına sahip. Yani Actik ve Actic Core su sıçramalarına, hava koşullarına karşı dayanıklı bir yapıya sahip.

Actik ve Actic Core arasındaki farklara gelecek olursak; Actik, 86 g ağırlığa sahip bunun yanı sıra 350 lümen, Actic Core ise 75 g ağırlığa sahip 450 lümen ve içerisinden 1250 mAh Core şarj edilebilir batarya ile beraber geliyor. İsterseniz Actic kafa lambasına Core batarya alarak onu da bataryalı kullanabilirsiniz ya da ikisini de 3 tane AAA pil ile kullanın bu tamamen size kalmış.

İki tane ışın modeli sahip (projektör ve karışık) ve ayarlanabilir beyaz ışık seviyesine sahipler.

Kırmızı ışık seçeneğiyle de gece başkasının gözünü almadan rahatça kullanabilirsiniz. Parlaklık ve renk seçimi tek düğme ile sağlanıyor. Dolayısı ile lock işlevi ile taşımada ve depolamada yanlışlıkla açılmasını önleyebilirsiniz.

Core bataryayı üzerinde bulunan micro USB portu ile başka herhangi bir şey kullanmadan şarj edebilirsiniz.

Şimdi yanma sürelerine tablo üzerinden bakalım.

İlk önce Actik için bakalım;

Şimdi de Actic Core için;

Kısaca kafa lambasının nasıl kullanıldığına bakalım.

Son olarak güvenlik ve bakım ile ilgili ufak bir şemayla bitirebiliriz.

Fiyatlarına bakacak olursak; Türkiye de Actik ortalama 420 TL ye fakat Actic Core ortalama 636 TL ye bulunabiliyor.

Yurtdışında ise Actik ortalama 50$ – 34€ ve Actik Core ortalama 65$ – 60 € ya satın alınabilir durumda.

Bir kafa lambası alırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmek için tıklayınız.

Petzl ACTIK Kafa Lambası yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Öncelikle ayak bağı kendi boyunuza göre ayarlamanız gereken bir ekipman. Boyutunu ayarlamak için iki farklı yöntem kullanabilirsiniz.

Unutmayın eğer düğüm kullanacaksanız, olması gerekenden biraz daha kısa yapınız. Yük binince düğüm sıkışacak ve biraz uzayacaktır.

1. Yöntem ( üzerinde ekipman yoksa )

Ayakta dik bir pozisyondayken, göbek deliğinizden ayağınıza kadar olan kısma göre bir ölçü alabiliriz. Bu size yaklaşık bir ölçü verir.

2. Yöntem ( üzerinde ekipman varken )

Ayakta dik bir pozisyondayken, el jumarınızın jumarlı kısmını, göğüs jumarınızın jumarlı kısmının hemen üzerine koyarak ayağınızla ayak bağınıza bastığınızda gergin olarak duruyorsa, o ayak bağı tam size göre gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz.

Boyut konusunda bir sıkıntı yaşamadığımıza göre şimdi ayak bağı( üzengi ) tipleri hakkında bir kaç örnek gösterelim.

Çeşitlere geçmeden önce genelde üç çeşit ip kullanılmakta. Birincisi, yardımcı ip dediğimiz 5mm ve üstü olan statik ipler ya da dyneema ipler. İkincisi spectra veya pure dyneema denilen 5mm lik sürtünmeye dayanıklı ipler. Sonuncusu da perlondan yapılan ayak bağları.

Yardımcı ipler ile yapılan ayak bağları :

Yardımcı iple ayak bağı yapmak özellikle mağaracılık sporunda oldukça yaygın. Nedeni özellikle Türkiye’de pure dyneema ipleri bulmanın imkansız olması.

Yardımcı iple ayak bağı yapmak hem çok ucuz hem de zahmetsiz. Tabi ki pure dyneema iplere göre daha çabuk eskimekte lakin ucuz olması sebebiyle eskiyince atmanız oldukça kolay olacak diye düşünüyoruz.

Eğer bilinçsiz kazazedeyi ipten alma çalışması yaparken ayak bağı kullanıyorsanız, bunların 8 veya 9 mm lik olanını kullanmanız size daha güvenli çalışma fırsatı sunacaktır. Zaten bu yönteme alışmışsanız pure dyneema ve perlon ayak bağı kullanmanız sizin için imkansız.

Piyasada bir çok hazır ayak bağı bulunmakta.

Fakat yardımcı iple yapabileceğiniz ayak bağı şekillerine de bir göz atalım isterseniz.

Karabina taktığınız bölüme kapalı sekizli gibi loopu yük binince sıkışmayacak düğümler atarsanız sizin için daha iyi olacaktır. Karabinayı çıkarmak istediğinizde rahatlıkla çıkarabilirsiniz. Ayak basacağınız kısma da bulin düğümü atarsanız ayağınızı basacağınız yer daha ayrık durur.

Unutmayın ayağınızı basacağınız kısmı çizmenizin çamurluyken girebileceği genişlikte yapmanız işinize gelebilir.

Ayak bastığınız kısma plastik boru tarzında şeyler takmanızı çok önermiyoruz. Özellikle mağaranın içinde pozitif döşeme yapmanız gereken yerlerde çamur olduğu zaman bu tarz malzemeler çok fazla kaymakta. Onun yerine bir parça tüp perlon geçirebilirsiniz yahut direk ayak basma yerini perlondan yapabilirsiniz.

Perlon ile yapılan ayak bağları :

Daha çok hazır satılan ayak bağlarında görürsünüz. Fakat mağaracılıktan daha ziyade iple erişim yapan biriyseniz tavsiye ediyoruz. Çünkü mağarada perlon ayak bağı tam olarak katlanamamakta ve dar yerlerde sizin sağa sola takılma ihtimalinizi artırmakta. Çok fazla çamur yapışması da cabası.

Petzl FOOTAPE II

Beal airstep

Pure Dynaama(spectra) Ayak Bağları :

Özellikle mağaracılıkta en çok tercih edilmesi gereken ayak bağlarıdır. Zaten tarih öncesinden kalma yöntemlerle ipten adam alma çalışmıyorsanız, ayak bağınızı göğüs jumarınıza girmeniz hiç bir zaman gerekmeyecek. Spectra iplerin sağlamlığı sayesinde ayak bağınız jumarlarken kayaya sürtse dahi kolay kolay zarar görmeyecek. Artık fabrikasyon ayak bağlarının bir çoğu zaten bu tarz iplerden oluşmakta.

Devam etmeden söyleyelim genellikle kurbağlama tarzında jumarlayan biriyseniz iki ayağınızın girebileceği ayak bağları tercih etmelisiniz.

MTDE Siam

PETZL Footcort II

RODCLE Reglable (favorim budur)

Gördüğünüz gibi piyasada bir çok spectra ayak bağı var. Çoğu ayak basma yerini perlon yapmış. Az da olsa jumarlarken daha rahat edebiliyorsunuz. Ayarlanabilir olması yine döşeme sırasında size büyük rahatlık sunuyor.

Peki ben kendim yaptım küçültüp kısaltamayacak mıyım?

Tabi ki hayır, tam kazık düğümüyle kısa sürede istediğiniz boyuta getirebilirsiniz.

Unutmayın, ayak bağınız için kilitsiz asimetrik d karabina kullanırsanız gerektiği yerlerde rahatlıkla çıkarıp istediğiniz gibi kullanırsınız.

Aid bir hatta ayak bağımızın daha modüler olmasını hangimiz istemedik ki. ????

Ve yine unutmayalım. Jumarlarken ayak bağımız kopar ise, duvara kafa atmamamız için hiç bir sebep yok. ????

Hep çift emniyette kalmanız dileğiyle…

Ayak bağı – Üzengi – Foot loop yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.