Actik ve Actic Core kafa lambaları çıkarılabilir, yıkanabilir reflektif kafa bandı ile gece görünürlüğünüzü arttırır.

Suya dayanıklılığına bakacak olursak ikisi de IPX4 sertifikasına sahip. Yani Actik ve Actic Core su sıçramalarına, hava koşullarına karşı dayanıklı bir yapıya sahip.

Actik ve Actic Core arasındaki farklara gelecek olursak; Actik, 86 g ağırlığa sahip bunun yanı sıra 350 lümen, Actic Core ise 75 g ağırlığa sahip 450 lümen ve içerisinden 1250 mAh Core şarj edilebilir batarya ile beraber geliyor. İsterseniz Actic kafa lambasına Core batarya alarak onu da bataryalı kullanabilirsiniz ya da ikisini de 3 tane AAA pil ile kullanın bu tamamen size kalmış.

İki tane ışın modeli sahip (projektör ve karışık) ve ayarlanabilir beyaz ışık seviyesine sahipler.

Kırmızı ışık seçeneğiyle de gece başkasının gözünü almadan rahatça kullanabilirsiniz. Parlaklık ve renk seçimi tek düğme ile sağlanıyor. Dolayısı ile lock işlevi ile taşımada ve depolamada yanlışlıkla açılmasını önleyebilirsiniz.

Core bataryayı üzerinde bulunan micro USB portu ile başka herhangi bir şey kullanmadan şarj edebilirsiniz.

Şimdi yanma sürelerine tablo üzerinden bakalım.

İlk önce Actik için bakalım;

Şimdi de Actic Core için;

Kısaca kafa lambasının nasıl kullanıldığına bakalım.

Son olarak güvenlik ve bakım ile ilgili ufak bir şemayla bitirebiliriz.

Fiyatlarına bakacak olursak; Türkiye de Actik ortalama 420 TL ye fakat Actic Core ortalama 636 TL ye bulunabiliyor.

Yurtdışında ise Actik ortalama 50$ – 34€ ve Actik Core ortalama 65$ – 60 € ya satın alınabilir durumda.

Bir kafa lambası alırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmek için tıklayınız.

Petzl ACTIK Kafa Lambası yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Bir çok kulüp, dernek veya topluluğun akredite olamadığı noktalardan biri delta kullanımı olsa gerek. Her delta için farklı kullanım yöntemleri, hepsinin bir artısı veya eksisi bulunmakta. En sık kullanılan deltalar hakkında küçük bilgiler alarak en azından doğru kullanımı yapılırsa, en önemli ekipmanlarımızın başını çeken deltaya biraz daha nazik davranabiliriz diye düşünmekteyiz.

Piyasada en çok kullanılan 3 delta tipi mevcut bunlar sırasıyla :

• Petzl OMNI TriactLock (TL) karabina
• Petzl OMNI ScrewLock (SL) karabina
• Maillon Rapide Delta (üçgen)

O zaman başlayalım öncelikle mağaracılık açısından en az tercih edilenden başlamak istiyorum.

MAILLON RAPIDE DELTA (üçgen delta)

Öncelikle Maillon Rapide, Peguet firmasının çıkardığı konnektör markasıdır ve bunun oldukça fazla çeşidi bulunmaktadır. Piyasanın en bol çeşidi bulunan çelik alaşımlı karabina modelleri bunlara aittir. Alüminyum alaşımlı karabinaları da bulunmakta fakat çok çeşitli değiller, fazla da tercih edilmiyor sanırım.

Siz bunun ismini Mallion Rapide olarak duymamış olabilirsiniz. Çünkü PETZL, EDELRİD ve daha niceleri bu firmadan ürünlerini alarak kendi markaları çıkarmaktadır. Yani her halükarda siz bu firmanın karabinalarını kullanmaktasınız. Fotoğrafı görünce hatırlayacaksınız.

İlk bakışta, ya baksana taş gibi karabina çekeri de diğerlerinden daha yüksek, fiyatı da hepsinden daha ucuz daha ne olsun, diyebilirsiniz. Fakat işler o kadar basit değil.

Öncelikle şunu hepimiz biliyoruz, çelik alaşımlı malzemeler ve alüminyum alaşımlı malzemeler, birbiriyle etkileşiminde oldukça fazla zarar görmekteler. Şimdilik bu kuralı hatırladıysak devam edelim.

Mağaracılık sporunda kullandığımız malzemelerin hemen hemen hepsi alüminyum alaşımlı. Bunun bir sebebi var tabiki, sonuçta bütün malzemelerimiz çelik alaşımlı olsaydı mağaraya girmek de çıkmak da daha zor olacaktı. O teknik ekipman çantalarının ağırlığını bir düşünün, iki katını taşımayı ister miydiniz?

Deltamızın çelik alaşımlı olması bizim deltaya bağladığımız bütün karabinaların; özellikle desendör karabinası ve göğüs jumarının, çok çabuk eskimesine sebep olacaktır.

Maillon rapide uzun süreli kullanımlarda elinizde açıp kapatabileceğiniz ürünler üretmiyor. Kilit kısımları bu sebepten ötürü anahtarlara uygun üretilmekte ve üzerindeki yazan çeker sadece kapısının anahtarla iyi bir şekilde kapatıldığında geçerli. Yani bunu kullanırken yanınızda fazladan anahtar taşımanız gerekmekte. Eğer “desendör de giriyor bu kilit kısmına onla açarım yeaa” diyen bir keko değilseniz. (yapmayın efenim 2 liralık anahtar için, 200 liralık desendörü mahvetmeyiniz) .

Ayriyeten uzun süreli faaliyetlerde özellikle mağara kamplarında üçgen delta sahibi bir insansanız şunu göze alarak girin. Maillon rapide karabinalar çok çabuk nem kapıp paslanmakta. Eğer canınızı emanet ettiğiniz bir ekipmanın deforme olmasından rahatsız olmuyorsanız maillon rapide tam size göre, hem ucuz hemde rahatsız.  

Neden rahatsız dedin ki diye bir yorum gelmiş olabilir hemen onu da açıklayayım. Çünkü üçgen deltaların alanı D deltalara göre daha kısıtlı. Eğer sürtünme karabinanızı deltanıza takan biriyseniz ipten adam alma çalışmaları sırasında yer bulmanız D deltaya göre daha zor olacaktır.

Ya ne yardırdın hiç mi iyi tarafı yok diyenler için, tipi itibariyle üçgen deltalar bağlı olan malzemelere çok rahat bir ortam hazırlıyor. Bunu açıklamak gerekirse, eğer göğüs jumarınıza hali hazırda bir yük binmişse göğüs jumarınız deltanızın en üstünde yer alan en dik köşede kalıyor. Diğer ekipmanlar daha aşağıdaki kısımlarda olduğu için, hem göğüs jumarınızın kapısı çok rahat açılıyor, hemde diğer ekipmanlar boşta kalıyor. Aynı muhabbet inişte veya takılgeç sırasında da geçerli.

Bu arada petzl artık iple erişim standartlarındaki kemerlerde küçük üçgen deltaların alüminyum alaşımlı olanlarını önermekte. Ayrıca bu tarz karabinaların kullanım klavuzunda belirttiği tork ile sıkılmasında da oldukça ısrarlı. Artık bırakın benim eğitmenim böyle dedi laflarını ve üretici firmanın tavsiyelerine uyun. Çünkü bir ürünün en iyi kullanımını üretici firma bilir.

Kullanım konusunda kilit kısmının sağdan sola doğru çevrilecek konumla olması önem arz etmekte.

Yine merak edenler için söyleyelim, kapı kısmına yük bindirirseniz 10 kn ye düşen deltamız normal şartlar altında 25 kn çekere sahip.

Bunun D tipli olan demi rond adında ki versiyonu da mevcut fakat aynı eksileri bu da barındırmakta.

Eksileri :

• Çelik alaşımlı olmasından kaynaklı ekipmanı erken deformasyona uğratması.
• Yanınızda fazladan anahtar taşıtması.
• Su ve nemden çabuk etkilenmesi.
• Malzeme takmak için az alanı olması.

Artıları :

• Yük binen ekipmanın diğer ekipmanlardan daha yukarı konumda olması.
• Çamurlu iken kolay temizlenebilmesi.

Petzl OMNI SL (D delta)

Gelelim screw lock d deltamıza

Bu delta hakkında dikkat edilmesi gereken en önemli şey çok kolay açılması. Screw Lock dediğimiz kilit sistemi bizim için en kolay açılan kilit sistemlerinden birisi. Bunların jumarlarken hiçbir yere sürtmese dahi titreşimden dolayı açıldığı bile görülmüştür. Bütün emniyet ekipmanlarımızın bağlı olduğu bir ekipmanın kapısının açık olmasını kimsenin isteyeceğini sanmıyorum. İşin korkutucu kısmı diyelim ki kapınız açık kaldı ve yine de kemerinizden çıkmadı, normalde 20 kN çekere sahip deltamız bir anda 7 kN çekere kadar düşmekte. Bu da sizin olası bir şok yediğinizde hayatınızı tehlikeye atmanız için yeterli bir rakam.

Sanırım daha fazla bir açıklama yapmaya gerek yok.

Eksileri :

• Kilit kısmının istemediğiniz halde açılabilecek olması.

Artıları :

• Geniş malzeme bağlantı alanına sahip olması.
• Bağlayacağımız ekipmanlar ile aynı alaşımlı malzemeden yapılmış olması.
• Çamurlu iken kolay temizlenebilmesi.
• Yanımızda fazladan anahtar taşıtmaması.

PETZL OMNI TL (D delta)

Sıra en sevdiğimiz Triact Lock D deltamızda.

Günümüzde en çok kullanılan delta tipi bu olsa gerek. Galiba piyasa da bulunan en mantıklı birleştirilebilir kuşam deltası.

Neden triact – lock diye soracak olursanız, 3 lü kilit sistemine sahip bu deltamızın kendini otomatik olarak kapatabilmesi diye cevap vermek çok mantıksız olmaz sanırım. Dahası tip itibariyle screw-lock D deltamız ile aynı konfora sahip bi 6 g lık fazla ağırlığı dışında.

Bu kontrol etme derdinden bizi kurtarır mı ?

Tabiki hayır aksine, nasıl olsa kendi kapatıyor deyip bakmadığımız durumlarda kuşamımızın bağlantı perlonları çok sık kilit sistemine takılabiliyor. Bu yüzden kapandıktan sonra gözümüz ile kontrolümüzü kesinlikle yapmalıyız.

Onun dışında ipteyken kilit kısmının açılma riski diğer deltalara göre en az üç kat daha zor olsa gerek. Yine de tedbiri elden bırakmamak lazım.

Peki hiç mi kötü yanı yok? evet var. Petzl amca bizi bu konuda da uyarmış ve demiş ki çamurlu ortamlarda kullanımına dikkat edin !

Evet bazı durumlarda kaçan tanecikle kapı kısmının otomatik kapanmasını etkileyebiliyor. Bunun için temizliğine oldukça özen göstermemiz gerekmekte. Petzl’ı bu konuda öne çıkaran bir özelliği de her ne kadar uyarsa da içerisine plastik bir parça koyarak daha az çamurlanmasını sağlamış. Diğer markaların otomatik kilitli karabinalarda bu tarz bir parçaya rastlamadım.

Peki daha güvenli kilit sistemleri yok mu ?

Evet var, petzl’ ın pin-lock adını verdiği, ek olarak birde düğme koyduğu otomatik kilitli karabinaları bulunmakta. Şimdilik çamur mevzusunu temizleyerek halledebildiğimiz triact-lock sistem daha mantıklı gibi gözükmekte.

Eksileri :

• Kirlendikten sonra temizliğinin daha uzun sürmesi.

Artıları :

• Geniş malzeme bağlantı alanına sahip olması.
• Bağlayacağımız ekipmanlar ile aynı alaşımlı malzemeden yapılmış olması.
• Yanımızda fazladan anahtar taşıtmaması.
• Kendiliğinden kapanıyor olması.
• Açılma ihtimalinin daha düşük olması.

Uyarı : Günümüzde en çok Petzl kullanıldığı için bu marka üzerinden örnek verdik. Tabiki başka markalarında bu özelliklerde deltaları bulunmakta. Dahası başka markaların başka kilit sistemleri de bulunmakta. (Grivel bu konuda çok yaratıcı isterseniz göz atabilirsiniz)

Ayrıca, bu yazı şu anki tarihte geçerlidir. Yarın daha yeni ve daha güvenli bir sistemin çıkmayacağını bilemeyiz. Yetkin markalar devamlı daha konforlu ve daha güvenli malzemeler için çalışmakta,takipte olmakta fayda var.

Mağaracılık İçin Delta Seçimi yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.

Mağaracılık sandığımızdan çok daha az popüler olan bir spor ve mağara sandığımızdan daha tehlikeli bir ortam.

Hepimizin bildiği gibi kapalı alan çekimleri oldukça zor ve zahmetli. Mağara koşullarının da üzerine eklenmesi ile beraber “mağara filmleri” yapımı oldukça zor olmakta. Bir fotoğraf çekimi bile mağarada oldukça zorlayıcı , filmi siz düşünün.

Her şeye rağmen bir çok mağara içerikli film çekilmiş.

Bu sektörde mağara konu alınması birkaç sorun doğurmakta. Mağaracılık ile aktif ilgilenen sayısının oldukça az olması bir sorun.

Bu ne demek? Tabi ki beyaz perdeye izleyici çekmek zorunda olmak demek.

Diğer sorun ise soğuk hava şartları ve zorlayıcı ortam. Bu da meşhur olarak tabir ettiğimiz ünlülerin bu tarz filmlerde oynamayı tercih etmemesi demek.

Peki bu filmlerin izlenilmesi için neler yapıyorlar?

Olmayan canavarlar ve olmayan heyecanlar katılıyor. İnsanların sinemada aradığı korku, heyecan ve gerilimler artırılıyor.

Durum böyle olduğundan, düzgün tekniklerin beyazperdeye yansıması oldukça zor oluyor.

Neyse mağara içerikli filmlere bir göz atalım:

Thirteen Lives – On Üç Yaşam (2022)

Hepimizin yakından takip ettiği, talihsiz olaydan alıntılanarak yaratılmış. Thirteen Lives, Haziran 2018’de Tayland’da, 12 çocuk ve antrenörlerinin kaldığı Tham Luang mağarasında geçen olayı oldukça gerçekçi bir şekilde ekranlara sunmuş. Her ne kadar orada geçen siyasi olayları çok yansıtmasa da film genel itibariyle keyifli ilerliyor. Amazon Prime Video’dan izleyebilirsiniz.

Sanctum (2011)

Sanctum, muhtemelen mağaracılar ve dalgıçlar arasındaki en popüler filmlerin başını çeker. Bu film; mağarada başınıza gelebilecek kazaların, en popülerlerini, abartılı bir şekilde canlandırmakta. En çok dikkatimizi çeken nokta küçük bir led lambasının mağara dalışı yapan kardeşimiz aracılığıyla koca mağarayı aydınlatması ve ıslak kayada başarılı tırmanışlar yapılması.

The Descent – Cehenneme bir adım serisi (2005 – 2009 )

Mağaracılık teknikleri, diğer filmlere kıyasla biraz daha güzel işlenmiş. Fakat o haliyle bile eksik. Yine dikkatimizi çeken en vurucu nokta Petzl ASCENSION marka el tırmandırıcısı ile onlarca mağara canavarını öldürmeyi başarabilen ablamız oldu.

The Cave – Mağara (2005)

Bu film sulu bir mağaraya giren profesyonel insanları anlatıyor. Sonunun şaşırtıcı bitmesi dışında, ATC ile zıplayarak kasksız bir şekilde mağaraya atlayan ablamız dikkatimizi çekiyor. Şaşırtıcı olan kısmı bağlı olduğu ip öyle dinamik falan değil, bildiğimiz yarı-statik ipler. Zaten olması gereken hızın çok üstünde iniş yapıp sağ salim aşağıya inebiliyor. Tabi ki bu mağaracı gözünden, yoksa evrim geçirmiş insanımsı canlılar oldukça yaratıcı. Başında the’sı olmayan Cave isimli film ile çok fazla karıştırılmakta.

Cave – Mağara (2016)

Tek bir takoza güvenip, cayır cayır sürten dinamik ipe giren oyuncumuz. Petzl Corax tırmanış kemerine garip bir şekilde bağlanmış sürtünme karabinası olmayan Stop Desendörle girmiş. Tabi ki biz mağara olsak daha kötü cezalandırır idik. Merak etmeyin bu filmdeki tek canavar, mağaraya girmeden önce Grivel kask takarken, mağarada Petzl’a dönen ve bu kaskı eski rus kasketi ile değiştiren, mağaraya daldıktan sonra kafasında Black Diamond kask gördüğümüz Victor’dur.

The Cavern – Mağara (2005)

Film Kazakistan’da bir mağara ekspedisyonu düzenleyen 7 genç mağaracımızı konu almış. Filmin başında siyahi mağaracı kardeşimizin ailevi meselelerini ateş başında dinledikten sonra başlarına bir iş geleceğini anladık. Bizi en çok sevindiren ilk kez bir filmde adam akıllı mağaracı tulumu giyen mağaracıların olması oldu. Sevincimiz çok uzun sürmedi ve tulumun üzerine tırmanış kemeri giydiler. Ayrıca utanmadılar mağaraya bildiğiniz kamp çantası ile girdiler. Yetmedi mağarada dinamik ip kullandılar. Küfreder gibi birde gri-gri benzeri bir iniş aleti kullandılar hemde kar eldiveni ile. Olsun yine de en garip mağara canavarımız bu filmde görülmekte.

The Rescue – Kurtarma (2021)

Thirteen Lives filmimize benzer olarak The Rescue belgeseli Haziran-2018’de geçen Tayland kurtarmasını ele alıyor. Filmde görmediğiniz ve duymadığınız şeylerin bir çoğunu bu belgeselden öğrenebilirsiniz. 2022 yılında buna benzer bir belgesel Cave Rescue (2022) adında Tayland yapımlı olarak piyasaya çıktı.

Cave of Forgotten Dreams (Unutulmuş Düşler Mağarası) – 2010

Aslında film demek biraz saçma olacak.

“Unutulmuş Düşler Mağarası” oldukça kaliteli bir belgesel.

O yüzden gerçeklik den uzak olmayan bir mağara filmi izlemek istiyorsanız tam size göre. Ama korku ve gerilim arayan biriyseniz uzak durmanızda fayda var oldukça sıkılacaksınız.

World’s Biggest Cave / Dünyanın En Büyük Mağarası

Buna da film demeyeceğim çünkü bu da bir belgesel.

National Geographic tarafından çekilen bu filmde. İçerik olarak 1991 yılında Vietnam’da keşfedilen Hang Son Doon Mağarasından bahsetmekte. Bahsedilmesinin en önemli nedeni ise dünyanın en büyük mağarası olmasıdır. Dikkat edin “en derin” ya da “en uzun” dememiş, çünkü onlar farklı mağaralar.

Jumartesi olarak iyi seyirler dileriz….

takip etmeyi unutmayın…

Mağara Filmleri yazısı ilk önce Jumartesi üzerinde ortaya çıktı.